Tuesday, February 27, 2024
HomeSK5 triệu chứng của “hội chứng hoàng hôn” mọi người cần cảnh...

5 triệu chứng của “hội chứng hoàng hôn” mọi người cần cảnh giác

Hội chứng hoàng hôn (Nguồn: vinmec)

Khi tiến dần đến độ tuổi “hoàng hôn”, những trưởng bối có thể trở nên bực bội, cáu kỉnh và bướng bỉnh, thậm chí xuất hiện các triệu chứng như ảo giác hoặc vọng tưởng. Hãy cẩn thận vì đây có thể là biểu hiện của chứng mất trí nhớ!

Hoàng Hiên – bác sĩ chuyên khoa lồng ngực và chăm sóc đặc biệt cho biết, tình trạng này được gọi là “hội chứng hoàng hôn”, một trong những biểu hiện của bệnh nhân sa sút trí tuệ với các triệu chứng bao gồm bồn chồn, lú lẫn và mất định hướng, rối loạn giấc ngủ, hành vi và các vấn đề khác. Nên duy trì nhịp sống hàng ngày ổn định, đảm bảo có đủ thời gian nghỉ ngơi, cung cấp đủ ánh sáng vào buổi tối và giảm thiểu những kích thích quá mức để cải thiện tình trạng.

“Thời báo tự do” trích dẫn từ bài viết trên trang Facebook cá nhân của bác sĩ Hoàng Hiên, đề cập đến “hội chứng hoàng hôn” (Sundowning), hay còn gọi là “hội chứng chạng vạng”. Hiện nó được y học xếp vào loại có liên quan đến sự thay đổi của hệ thống điều chỉnh thời gian bên trong cơ thể (đồng hồ sinh học), đồng thời được coi là một trong những biểu hiện của bệnh nhân sa sút trí tuệ, đặc biệt là những người mắc bệnh Alzheimer. Mỗi ngày, chỉ cần đến thời điểm hoàng hôn, bệnh nhân có thể trở nên lo lắng, bực bội, mơ hồ hoặc không yên, và thậm chí có thể xuất hiện các triệu chứng như ảo giác hoặc hoang tưởng. Tuy nhiên cho đến hiện tại, nguyên nhân của căn bệnh này vẫn chưa được biết chính xác.

Bồn chồn (Công hữu lĩnh vực)

Bác sĩ Hoàng Hiên cho biết, tỷ lệ xảy ra “hội chứng hoàng hôn” trong các cơ sở chăm sóc dài hạn đối với người cao tuổi tương đối cao. Theo nhiều nghiên cứu khác nhau, tỷ lệ này trong số bệnh nhân mắc chứng rối loạn tâm thần là khoảng từ 20% đến 50%. Tuy nhiên, trong các cơ sở chăm sóc dài hạn, tỷ lệ này có thể cao hơn. Một số nghiên cứu cho thấy, trong một số cơ sở chăm sóc dài hạn cụ thể, có đến 66% bệnh nhân mắc bệnh mất trí xuất hiện triệu chứng của “hội chứng hoàng hôn”.

5 triệu chứng của “hội chứng hoàng hôn”

  • Phiền não hoặc bất an: Bệnh nhân có thể trở nên lo lắng, căng thẳng và bồn chồn hơn, đặc biệt là sau khi mặt trời lặn. Họ có thể bối rối không biết đó là ngày hay đêm.
  • Thay đổi tâm trạng: Một số người có thể trở nên dễ xúc động hơn, bao gồm trở nên cáu kỉnh hay khóc. Sự thay đổi tâm trạng này có thể xảy ra đột ngột và không có lý do rõ ràng.
  • Lú lẫn và mất phương hướng: Người bệnh có thể trở nên mơ hồ và quên mất mình đang ở đâu, thậm chí có thể quên mất bản thân mình là ai. Họ cũng có thể mất đi cảm giác về thời gian, không biết là đang ở ban ngày hay ban đêm.
  • Vấn đề về giấc ngủ: “Hội chứng hoàng hôn” có thể khiến người bệnh gặp khó khăn trong việc chìm vào giấc ngủ hoặc duy trì giấc ngủ vào ban đêm. Họ có thể thức dậy vào ban đêm và cảm thấy mệt mỏi vào ban ngày.
  • Vấn đề về hành vi: Bệnh nhân có thể biểu hiện các hành vi giống như trẻ mới biết đi, chẳng hạn như bướng bỉnh, bất hợp tác hoặc mất kiểm soát về mặt cảm xúc. Trong những trường hợp nghiêm trọng, họ thậm chí có thể trở nên bạo lực.

“Hội chứng hoàng hôn” có thể xuất phát từ 4 nguyên nhân

Hoàng Hiên nhấn mạnh rằng mặc dù vẫn chưa tìm ra nguyên nhân rõ ràng của hội chứng hoàng hôn nhưng đã có nhiều giả thuyết và nghiên cứu cố gắng giải thích căn bệnh này. Dưới đây là một số nguyên nhân:

  • Thay đổi đồng hồ sinh học: Đồng hồ sinh học là hệ thống điều chỉnh thời gian bên trong cơ thể con người, chịu trách nhiệm duy trì chu kỳ thức và ngủ. Ở những người mắc chứng mất trí nhớ, đồng hồ sinh học có thể bị gián đoạn từ rất sớm, khiến họ dễ cảm thấy vô tổ chức và cáu kỉnh vào lúc hoàng hôn.
  • Mệt mỏi: Thức giấc kéo dài có thể khiến người bệnh cảm thấy mệt mỏi, không còn sức lực lúc xế chiều, dẫn đến khó khăn trong việc hợp tác. Người già dễ xuất hiện triệu chứng cáu gắt, lú lẫn. Trên thực tế, sự mệt mỏi cũng có thể làm trầm trọng thêm các triệu chứng của tất cả các dạng sa sút trí tuệ.
  • Thay đổi ánh sáng: Có thể gây ra thay đổi đồng hồ sinh học, đặc biệt là vào lúc hoàng hôn. Những người mắc chứng mất trí nhớ có thể nhạy cảm hơn với những thay đổi về ánh sáng, khiến họ cảm thấy bối rối và cáu kỉnh vào lúc hoàng hôn.
  • Kích thích quá mức: Môi trường kích thích quá mức vào ban ngày có thể khiến bệnh nhân cảm thấy lo lắng và cáu kỉnh hơn vào ban đêm. Điều này có thể bao gồm tiếng ồn, thay đổi trong hoạt động hoặc môi trường, v.v.
Mệt mỏi (Công hữu lĩnh vực)

Một số lời khuyên để cải thiện “hội chứng hoàng hôn”

Nên cung cấp một lịch trình ổn định, cung cấp đủ ánh sáng, giảm kích thích vào buổi tối, cung cấp chế độ ăn uống bổ dưỡng và cân bằng, cung cấp các hoạt động ban ngày thích hợp và đảm bảo môi trường an toàn. Tuy nhiên, cần lưu ý rằng không một phương pháp nào có thể phù hợp với tất cả mọi người. Tình huống của mỗi người rất riêng biệt, có thể cần thử nghiệm và điều chỉnh nhiều hơn để tìm ra phương pháp hiệu quả nhất cho tương lai.

Lan Chi biên dịch

Nguồn: Soundofhope (Lý Văn Hàm)

Xem thêm

Vạn Điều Hay

Bài Liên Quan

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here

Ngẫu nhiên